تاکسی تلفنی، تاکسی اینترنتی و حالا تاکسی بلاک چینی؛ چالش‌های تمرکز و عدم تمرکز

تاکسی تلفنی، تاکسی اینترنتی و حالا تاکسی بلاک چینی؛ چالش‌های تمرکز و عدم تمرکز

آیا می‌دانستید ارزش سهام تاکسی اینترنتی اوبر ۲ درصد افت داشته است؟ آیا این به معنی موفقیت ایده‌های مبتنی بر بلاک چین در این عرصه است؟

تاکسی‌های اینترنتی جدید تلاش می‌کنند با استفاده از بلاک چین کنترل سفر را بار دیگر به رانندگان واگذار کنند. اما پرسش این است که آیا عدم‌تمرکز می‌تواند همه مشکلات را حل کند؟ برای پاسخ به این پرسش با این بلاک‌چین! همراه باشید.

این روزها شرکت اوبر مورد انتقادات بسیاری از عدم رعایت حقوق رانندگان گرفته تا تعرض جنسی به مسافران قرار واقع شده است. این شرکت اخیرا در جریان یک دادگاه در کالیفرنیا قبول کرده با رانندگان نه مثل کارمندان تمام وقت بلکه در قالب پیمانکاران مستقل کار کند.

از همین رو سیستمی به نام لوییجی (Luigi) طراحی کرده که با استفاده از آن رانندگان خودشان به جای اوبر مبالغ کرایه را تعیین می‌کنند. منتقدان می‌گویند این طرح باعث می‌شود تا رانندگان در رقابت با همدیگر قیمت‌ها را تا پایین‌ترین حد ممکن کاهش دهند.

شرکت اوبر در میان اهالی لندن هم چندان خوشنام نیست و به همین دلیل پروانه کسبش را در آن شهر از دست داده و فعلا اجازه  فعالیت ندارد.

روزگار تیره و تار اوبر با مدیریت دارا خسروشاهی به سهام این شرکت هم رحم نکرده و باعث کاهش دو درصدی ارزش اوبر در دسامبر گذشته شده است. یکی از دلایل اصلی این کاهش ارزش ثبت ۶۰۰۰ تجاوز جنسی در تاکسی‌های اوبر در طی دو سال گذشته است.

همه اینها به این  قضیه دامن زده که شرکت‌های جدیدی با تکیه بر زیرساخت‌های مبتنی بر بلاک چین وارد این عرصه شده و اوبر و لیفت را به چالش بکشند. اما آیا عدم‌تمرکز همه آن چیزی است که صنعت تاکسی‌های اینترنتی به آن نیاز دارد؟

آیا بلاک چین یک داروی معجزه‌آسا است؟

عرصه تاکسی های اینترنتی مثل مزرعه‌ای شده که علی‌رغم دریافت نور کافی، کود مناسب و آبیاری درست هنوز نمی‌تواند محصولات خوبی را پرورش دهد.

حالا متخصصان جوان بلاک چین با ایده‌های جدید وارد مزرعه شده‌اند و فکر می‌کنند گمشده این مزرعه عدم‌تمرکز است.

درایف (Drife) یک اپلیکیشن مبتنی بر فناوری بلاک چین است که بر روی ایاس ایجاد شده و به زودی مرحله آزمایشی استفاده از آن در مقیاس وسیع در هند آغاز خواهد شد.

آیا بلاک چین یک داروی معجزه‌آسا است؟

مدل تجاری این اپلیکیشن غیرمتمرکز (dApp)  به نحوی طراحی شده که رانندگان چیزی به عنوان حق کمیسیون بعد از هر سفر پرداخت نمی‌کنند. در عوض آنها سالانه مبلغی را به عنوان حق دسترسی به اپلکیشن می‌دهند.

پیشنهاد خواندن:  پاسخ به 4 پرسش اساسی درباره فناوری بلاک چین و رمز ارزها

همان گونه که اتنظار می‌رود در اکوسیستم درایف از یک توکن استفاده می‌شود. رانندگانی که تعداد توکن بیشتری را خریداری کنند شانس بیشتری برای جذب مسافران خواهند داشت. از سوی دیگر مسافران با خرید این توکن ها می‌‌توانند از امتیازات خاصی بهره‌مند شوند.

مسئولان این استارتآپ اعلام کرده‌اند:

قراردادهای هوشمند جدیدی توسعه داده خواهند شد که در آنها رانندگان و مسافران می‌توانند شرایط سفر را به شکل دلخواه بین همدیگر تنظیم کنند.

یک پروژه جاه‌طلبانه دیگر در دنیای تاکسی ‌های اینترنتی ارکید سیتی (Arcade City)  نام دارد.

این اپلیکیشن بر روی بلاک چین اتریوم توسعه داده شده و شبکه غیرمتمرکز آن به رانندگان و مسافران امکان می‌دهند تا بدون واسطه به همدیگر متصل شوند و آزادی عمل داشته باشند.

مدل تجاری ارکید سیتی در دو بخش طراحی شده است. در حالت اول رانندگان با استفاده از توکن داخلی این اپلیکیشن می‌توانند قراردادهای هوشمند را به صورت مستقیم میان خودشان و مسافران تعریف کنند و حق کمیسیون پرداخت نکنند.

در حالت دوم رانندگان از اپلیکیشنی استفاده می‌کنند که با تکیه بر اصول بازی‌آفرینی (Gamification) طراحی شده و سعی می‌کنند مسافران جدید را شکار کنند! که باید برای هر سفر ۱۰ درصد کمیسیون پرداخت کنند.

مبتکران این طرح در نظر دارند در آینده نزدیک بیمه سفر و شیوه‌های جدید پرداخت را به آن اضافه کنند.

نکته جالب این است که این ایده از طرف یکی از رانندگان سابق اوبر اجرایی شده است. او معتقد است اینکه اوبر اجازه نمی‌دهد رانندگان و مسافران به همدیگر شماره تلفن یا ایمیل بدهند باعث می‌شود تا خیلی از مشتریان از دست بروند.

البته سوالی که اینجا مطرح می‌شود این است که اگر قرار بود رانندگان و مسافران بتوانند با همدیگر در تماس باشند پس چه نیازی به تاکسی‌های اینترنتی بود در حالیکه همان تاکسی تلفنی‌های قدیمی به خوبی این وظیفه را انجام می‌دادند.

عدم‌تمرکز بلاک چین به تنهایی راه حل تاکسی اینترنتی نیست!

تصاحب جایگاه اوبر و لیفت به آسانی به دست نمی‌آید و این موضوع در مورد ایده‌های بلاک چینی نیز صدق می‌کند. دنیای تاکسی اینترنتی فقط نیازمند عدم تمرکز نیست.

یکی از مدیران شرکت کانسن‌سیس (Consensys) در این باره می‌گوید:

اینکه بگویید ما دنیای تاکسی‌ اینترنتی را غیرمتمرکز می‌کنیم و بعد همه چیز تمام است، جواب نمی‌دهد. مسئله اصلی در این عرصه تطابق عرضه و تقاضا بر حسب زمان است. یعنی اپلکیشین شما باید در کسری از ثانیه تقاضای درخواست تاکسی را به راننده و راننده را به مسافر برساند و همه  اینها باید در شرایطی اتفاق بیفتد که خبری از شرکت واسطه نیست و همه چیز بین خود افراد اتفاق می‌افتد.

جان ولپرت

فیردوش شیک، مدیرعامل شرکت درایف که قبل تر به آن اشاره شد نیز معتقد است تمرکز زدایی از جهان تاکسی اینترنتی یک شبکه اتفاق نمی‌افتد.

پیشنهاد خواندن:  استخدام با تخصص بلاک چین: چه گزینه‌هایی در دسترس است؟

رانندگان و حتی مسافران نمی‌توانند تمام اموری که در چند سال گذشته توسط یک شرکت واسطه برای آنها انجام می‌شده را ظرف چند روز به عهده بگیرند، این گیج کننده و در ابتدا آزار دهنده است.

وی در ادامه اشاره می‌کند که در حال حاضر بخش‌های مربوط به پرداخت و تخصیص سفر در این اپلیکیشن بر روی بلاک چین قرار گرفته‌اند.

در طی ماه‌های آتی بخش‌های بیشتری غیرمتمرکز خواهند شد اما پرش ناگهانی به استخر بلاک چین می‌تواند باعث نابودی کل پروژه شود.

عدم‌تمرکز بلاک چین به تنهایی راه حل تاکسی اینترنتی نیست!

یکی دیگر از معضلات این پرش! هم مسئله آموزش است. هیچ شناگر آماتوری به قسمت عمیق استخر نمی‌رود، رانندگان تاکسی های اینترنتی فعلی هم نمی‌توانند بدون آموزش از والت و رمز ارز استفاده کنند و آنها را به صورت امن ذخیره کنند.

شیک ضمن اشاره به این نکته خواستار بهبود تجربه کاربری در سیستم و برنامه‌های مبتنی بر بلاک چین شده و بر این باور است که آموزش مفاهیمی مثل کلید خصوصی و عمومی رانندگان شرکت آنها را به سمت شرکت‌های دیگر سوق می‌دهد.

اما کریستوفر دیوید، بنیانگذار ارکید سیتی ضمن پذیرش چالش‌های عدم تمرکز، جاه‌طلبی را کنار نگذاشته است. او معتقد است تا زمانی که کل بازار تاکسی اینترنتی به تصاحب شرکت‌های بلاک چینی دربیاید می‌توان بر روی بازار حمل و نقل و ارسال کالا حساب کرد.

جمع‌بندی

شرکت‌های تاکسی اینترنتی با اوبر و لیفت گل کردند و بعدتر نمونه‌های داخلی در بعضی از کشورها هم به وجود آمدند. در ابتدا رانندگان و مسافران از این ایده جدید استقبال کردند و شرکت‌ها توانستند سود قابل توجهی کسب کنند.

اما این روزها مشکلاتی مثل تجاوز جنسی در تاکسی‌ها، عدم مطابقت با قوانین شهری، نرخ نامناسب کرایه‌ها و … باعث شده تا شرکت‌های جدیدی با ایده‌های مبتنی بر بلاک چین به فکر ساختارشکنی در این عرصه بیفتند.

از سوی دیگر فعالیت در دنیای غیرمتمرکز چالش‌هایی مثل آموزش، تجربه کاربری، طراحی سیستمی مبتنی نظریه بازی‌ها، پایبندی به اقتصاد توکن ها را به این شرکت‌ها تحمیل می‌کند که عدم موفقیت در آنها می‌تواند رویای تاکسی اینترنتی مبتنی بر بلاک چین را به باد دهد!

بنابراین شاید تا دو سال آینده همچنان شاهد تسلط شرکت‌هایی مثل اوبر و لیفت به این بازار باشیم. این دو سال همان زمانی است که شرکت‌های نوپا باید تلاش کنند تا مرحله به مرحله محصولات مبتنی بر بلاک چین را توسعه دهند و راهکاری برای چالش‌ها پیدا نمایند.

اشتراک‌گذاری

در این بلاک‌چین! تلاش می‌کنیم منابع کاربردی و روزآمد در حوزه فناوری بلاک‌چین، رمزارزها و ماینینگ را برای شما معرفی کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

× پیشنهاد یا انتقادی دارید، پیام بدهید